Hobi olarak başladığım sunucu işinde Centos ile tanıştım bu işletim sistemini kullanmaya başlayınca Windows işletim sisteminde kolayca yaptığım dosya / dizin sıkıştırma veya açmayı “Sağ tıkla > arşive ekle yada arşivden çıkar” kolaylığını bulamamıştım internet ortamında arayarak edindiğim bilgileri bir araya toplayıp benim gibi başlayanlar için  aşağıda kısa kısa notlar halinde paylaştım. Umarım işinize yarar.

Dosya / Dizin Sıkıştırma

Belirtilen dosya'yı en iyi şekilde sıkıştırır ve dosya.gz haline getirir.
Belirtilen dosya yı en iyi şekilde sıkıştırır ve dosya.bz2 haline getirir. Çoğunlukla gzip‘den daha iyi sıkıştırır.
Belirtilen dizin ve/veya dosya ları arsiv.tar dosyası haline getirir ve ardından gzip ile sıkıştırıp arsiv.tar.gz haline getirir.

Dosya / Dizin Açma

gzip ile sıkıştırılmış dosya.gz dosyasını dosya olarak açar.
bzip2 ile sıkıştırılmış dosya.bz2 dosyasını dosya olarak açar
İsmi arsiv.tar gibi belirtilen (sıkıştırılmamış) arşiv dosyasını bulunulan dizine açar.
İsmi arsiv.tar.gz gibi belirtilen sıkıştırılmış arşiv dosyasını bulunulan dizine açar. Dosya uzantısı .tar.gz olan dosyalardan başka .tgz olan dosyaları da açar.
Sıkıştırılmış arşiv dosyasını belirtilen dizin'e açar.
Bzip2 ile sıkıştırılmış arşiv dosyasını belirtilen dizin e açar. (Eski sürümlerde -Ixvf kullanılırdı.)
arsiv.zip zip arşivini belirtilen dizin e açar.
arsiv.arj arj arşivini açar.
uuencode ile kodlanmış (genelde eposta ekleri) dosyayı açar.